Boek: Een zee van tranen

URK – “Dank je wel, Jurie. Dit boek is van heel bijzondere waarde. Het brengt onder woorden wat we zelf niet kunnen vertellen. Ik weet zeker dat velen blij zullen zijn met dit document.”

Op de dag af 34 jaar na de vermissing van de UK 63 werd zaterdagmiddag 20 maart in het Urker museum het boek ´Een zee van tranen´ gepresenteerd. Auteur Jurie van den Berg overhandigde het boek aan zijn beide nichtjes Lummetje. Lummetje Brands-van den Berg verloor op die zwarte dag in 1976 haar vader Jurie en twee broers (Jan Jurie en Roelof). Lummetje Bakker-van den Berg verloor die dag haar eerste man Frans Kramer, nadat ze in 1954 als peuter haar vader Jan op de UK 60 had verloren.

Jurie van den Berg overhandigt in het Urker museum het eerste exemplaar van ´Een zee van tranen´ aan Lummetje Bakker-van den Berg en Lummetje Brands-van den Berg

Het vergaan van de hekkotter UK 63 is nooit helemaal opgehelderd. Het was half maart mooi weer. Bijna vier maanden later wordt het wrak gevonden. Duikers zien geen grote beschadiging. Toch vermoedt de familie dat een aanvaring de oorzaak moet zijn geweest. Een grote boeggolf van een tanker zou al genoeg kunnen zijn geweest om een schip als de UK 63 te doen kapseizen. Drie van de vijf opvarenden worden nooit gevonden.

In de stormramp van woensdag 6 op donderdag 7 oktober 1954 kapseist de UK 60 ´Neeltje´. Vier bemanningsleden zitten beneden in een luchtbel. Na tien tot vijftien minuten op de kop knapt de mast op de zeebodem af en kantelt de kotter weer. Als de mannen boven komen is de opbouw met schipper Jan van den Berg weg. Diezelfde nacht vergaat de UK 174 ´Hendrika´. Van de toen één jaar jonge kotter en haar vijf bemanningsleden (waaronder de gebroeders Rijke, Cornelis en Hendrik Kapitein) wordt nooit meer iets gevonden.

Lummetje Bakker-van den Berg woont tegenwoordig in Scheveningen. Met het nieuwe boek in haar handen sprak ze in het museum een kort dankwoord aan het adres van haar neef Jurie. Voor de fijngevoelige benadering. Zware bladzijden uit haar leven staan beschreven in ´Een zee van tranen´. Toch noemt zij het goed dat over dit beladen onderwerp een boek is verschenen. Van historisch belang, dat de schaduwkant van de visserij in een onvergetelijk kader zet. Zij heeft er bij ervaring weet van dat er thuis nooit over gesproken kon worden. Het was te emotioneel. Die emoties kwamen met alle kracht boven na het vergaan van de FD 141 ´Larissa´ in november 1994. “Nu hebben we een boek en kunnen we zeggen: lees het maar, zo is het gebeurd.”

Auteur Jurie van den Berg – voormalig visserman en nu kraanmachinist – begon drie jaar geleden na twee boeken over Urker kotters met het schrijven van ´Een zee van tranen´. De gebeurtenissen in de familie hebben hem gestempeld. Als de dag van gister voelt hij de sfeer na de ramp van 1976. Als kleine jongen was hij al gefascineerd door het Urker Vissersmonument. Het beeld van die vrouw en rondom al die zwarte platen vol namen van jonge mannen. Wie waren het? Wat is er gebeurd?

Jurie van den Berg met zijn beide nichtjes Lummetje Brands-van den Berg en Lummetje Bakker-van den Berg

Een uitermate teer onderwerp, en persoonlijk ging Van den Berg daarom bij nabestaanden langs. Want het is niet zijn bedoeling om oude wonden open te rijten, wel om de herinnering levend te houden en zo troost te bieden. Van niemand kreeg Van den Berg een negatieve reactie. Sterker: de meesten vonden dat er allang zo´n boek had moeten zijn. Ook voor hemzelf was het geestelijk en emotioneel een zware klus. Dat werd nog verdiept toen hij na een oproep in Visserijnieuws voor informatie voor zijn boek op zaterdagmorgen zijn neef Jan van den Berg op de Urker haven sprak. Enkele maanden later verongelukte Jan op 39-jarige leeftijd aan boord van de Z 571 ´Custos Deus´.

“Het is van begin tot eind alleen maar ellende”, zei Van den Berg bij zijn presentatie. De visserij heeft Urk op de kaart gezet en welvaart gebracht. Maar het heeft veel gekost. Enorm veel. In het boek staan 434 mannen en jongens en één vrouw, die door hun werkzaamheden op zee om het leven zijn gekomen. Alle Urkers die de afgelopen tweehonderd jaar op zee zijn omgekomen. Dat zijn meer namen dan op het monument staan gegraveerd. Van den Berg heeft ervoor gekozen ook hen die van buiten de visserij op het water zijn verongelukt te beschrijven, en ook heeft hij geboren Urkers die elders woonden in zijn boek genoemd.

Zeker elk Urker gezin op Urk en aan de wal zal ´Een zee met tranen´ willen lezen. Want het raakt iedere familie. Met een oplage van duizend stuks is dus haast geboden. Want het boek is een indrukwekkend document van het wee in de Urker visserijgeschiedenis, met heel veel researchwerk. Van den Berg verdient grote complimenten!

´Een zee van tranen´ telt 200 pagina´s op A4-formaat en is voorzien van een hard kaft. Het boek is te koop bij VandenBergMaritiem, Telefoon: 0527-682563. De prijs van het boek is 29,50 euro. Voor verzendkosten per post komt er 3,50 euro bij. Ook op deze website te bestellen.

1 Reactie op „Boek: Een zee van tranen“

Geef een reactie

U dient aangemeld te zijn, als u commentaar wilt geven.